على زمانى قمشه اى

365

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

5 . رصد « ثاون اسكندرانى » كه زيج او به قانون شهرت گرفت . 6 . نخست رصدخانه‌اى كه در اسلام بنيان‌گذارى شد رصدخانه مأمون در شماسيّه بغداد در سال 214 ق است ، مأمون بر اين رصدخانه چهارصد ( 400 ) نفر از منجمان بزرگ را گردآورى نمود و فرمان داد همانند ابزار و آلات بطليموس و زيج او بسازند و زيجى تأليف نمايند . دانشمندان و اخترشناسان زيج‌هاى فراوانى تأليف نمودند از جمله : 7 . زيج بر پايه سالهاى عرب كه ابو اسحاق ابراهيم بن حبيب فزارى براى نخستين‌بار در اسلام تدوين نمود ، وى كتاب ديگرى به نام تسطيح الكره تأليف كرد ، وى پدر محمد بن ابراهيم منجم منصور دوانيقى است كه كتاب « سند هند » را ترجمه نمود ، چنان‌كه قبلا بدان اشاره شد . ابراهيم فزارى نيز نخستين كسى است كه در اسلام دست به ساخت اسطرلاب زد . 8 . رصد ابى حنيفه دينورى كه در اصفهان به سال 235 ق بعد از رصد مأمون دست به رصد زد . 9 . زيج حارث منجم ( م 272 ق ) . 10 . رصد حسن بن موسى نوبختى كه نسخه‌اى از آن نزد سيد بن طاوس بوده است . 11 . زيج ابن اعلم ، او سيد شريف ابو القاسم على بن ابى الحسن علوى حسينى متولد ( 324 ق ) است . 12 . زيج ابن يونس ، ترتيب يافته در چهار جلد ، احمد بن يونس اخترشناس دولت فاطميه در مصر بود و نام آن را « زيج حاكمى » گذاشت ، چرا كه به دستور الحاكم بأمر اللّه تدوين يافت . 13 . رصد ابو ريحان بيرونى ( م 440 ق ) و ايضا زيج علايى و زيج مسعودى